Program doradztwa zawodowego

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego  w  Zespole Szkolno- Przedszkolnym Nr 3 w Katowicach w roku szkolnym 2021/2022

Wewnątrzszkolny system doradztwa zawodowego realizowany na terenie szkoły, nie jest systemem diagnozującym, lecz systemem doradczym, który stwarza możliwości i pomaga w rozwiązywaniu problemów powiązanych z wyborem kierunku kształcenia, drogi kształcenia i planowaniem kariery zawodowej.

Do zadań Wewnątrzszkolnego Systemu Doradztwa Zawodowego należy koordynacja działań podejmowanych w szkole w celu przygotowania uczniów do wyboru kierunku kształcenia  i zawodu. Podejmowane działania mają pomóc uczniom w rozpoznawaniu zainteresowań i zdolności, zdobywaniu informacji o zawodach i pogłębianiu wiedzy na temat otaczającej ich rzeczywistości społecznej. W przyszłości ma to ułatwić młodemu człowiekowi podejmowanie bardzo ważnych wyborów edukacyjnych i zawodowych, tak aby te wybory były dokonywane świadomie, zgodnie z predyspozycjami, kompetencjami i zainteresowaniami. Planowanie własnej drogi edukacyjno – zawodowej jest procesem długotrwałym. Już na poziomie szkoły podstawowej należy wdrażać uczniom poczucie odpowiedzialności za własną przyszłość, uczyć myślenia perspektywicznego i umiejętności planowania, a w klasach VII – VIII należy organizować zajęcia związane z praktycznym  wyborem kształcenia i kariery zawodowej. Należy pamiętać, że potrzeby uczniów w zakresie poradnictwa zawodowego zmieniają się w zależności od wieku w jakim znajdują się uczniowie oraz od stopnia wiedzy   jaką już posiadają. Podjęcie decyzji dotyczącej wyboru przyszłej szkoły ponadpodstawowej jest trudnym zadaniem spoczywającym na młodym człowieku. Szkoła, rodzice oraz inne instytucje mają za zadanie przygotować młodzież do aktywnego i w pełni świadomego wchodzenia w życie gospodarcze i społeczne. Planowane zadania i treści przekazywane  na lekcjach wychowawczych oraz w edukacjach przedmiotowych w klasach I – VI mają za zadanie rozbudzać ciekawość poznawczą dzieci oraz motywację do nauki, kształtować umiejętności i postawy do naturalnej w tym wieku aktywności dzieci, umożliwiać poznawanie interesujących dzieci zawodów, kształtować gotowość do wyborów edukacyjnych np. drugiego języka, rodzaju zajęć technicznych. W klasach VII – VIII kształtować umiejętność podejmowania odważnych, samodzielnych decyzji, umiejętność uczenia się przez całe życie oraz umiejętność radzenia sobie w sytuacjach kryzysowych. Ponadto absolwent szkoły podstawowej musi znać system kształcenia, ofertę szkół średnich, ukierunkowanych na wybór języków obcych, świat zawodów, a także strukturę rynku pracy. Funkcjonowanie w nowoczesnym społeczeństwie wymaga aktywnych zachowań i umiejętności podejmowania trafnych decyzji. Wszelkiego rodzaju wybory dotyczące zdobycia wykształcenia, czy kwalifikacji zawodowych wymagają coraz większej wiedzy o rynku pracy, rynku edukacyjnym i o sobie samym. Istotne jest, aby dokonując wyboru, uczeń kierował się własnymi zdolnościami, pasjami, możliwościami, predyspozycjami, a nie niespełnionymi ambicjami rodziców czy wyborami rówieśników z klasy.

I.    Obowiązujący akt prawny dotyczące udzielania uczniom pomocy w wyborze zawodu i kierunku kształcenia:

  • ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ1 z dnia 12 lutego 2019 r. poz 325 w sprawie doradztwa zawodowego Na podstawie art. 26a ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 996, 1000, 1290, 1669 i 2245)

1. Charakterystyka programu realizowanego w roku szkolnym 2021/2022

Prezentowany program przeznaczony jest do realizacji w szkole podstawowej. Uczestnikami są uczniowie klas I – VIII

Dodatkowo w ramach realizacji programu prowadzone będą działania informacyjne i wpierające rodziców uczniów.

Zgodnie z założeniami programu prowadzone będą: warsztaty, spotkania z zaproszonymi gośćmi oraz wyjścia do szkół ponadpodstawowych. Warsztaty zawodoznawcze, na których uczniowie:

  • poznają swoje mocne i słabe strony, zainteresowania, zdolności, predyspozycje, czynniki, jakie należy brać pod uwagę przy wyborze przyszłego zawodu i szkoły, 
  • poznają kwalifikację zawodów,
  • poznają zadania i czynności wykonywane  w danym zawodzie oraz wymagania kwalifikacyjne i zdrowotne,
  • wypełniają: kwestionariusz zainteresowań zawodowych, test skłonności zawodowych, kwestionariusz preferencji zawodowych,
  • poznają zasady prowadzenia rekrutacji do szkół, kierunki, terminy składania dokumentów.

Działania zawarte w programie realizowane są przez doradcę zawodowego wspieranego przez nauczycieli i pedagoga Szkoły Podstawowej nr 47  w Katowicach w ramach:

  1. lekcji dla klas VII i VIII realizowanych w ramach 10 godzin rocznie,
  2. lekcji wychowawczych, lekcji przedmiotowych oraz spotkań z zaproszonymi gośćmi,
  3. działań zawodoznawczych realizowanych  na dodatkowych spotkaniach  prowadzonych przez specjalistów: doradców zawodowych pracujących w Poradni  Psychologiczno- Pedagogicznej, Urzędu Pracy. 

Program obejmuje następujące obszary działań

– praca z klasą (zajęcia grupowe i indywidualne) 

– spotkania z rodzicami 

– praca z nauczycielami

TREŚCI PROGRAMOWE Z ZAKRESU DORADZTWA ZAWODOWEGO DLA PRZEDSZKOLI, ODDZIAŁÓW PRZEDSZKOLNYCH W SZKOŁACH PODSTAWOWYCH I INNYCH FORM WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO

1. Poznanie siebie Dziecko:

1.1 określa, co lubi robić;

1.2 podaje przykłady różnych zainteresowań;

1.3 określa, co robi dobrze; 1.4 podejmuje działania i opisuje, co z nich wyniknęło dla niego i dla innych.

2. Świat zawodów i rynek pracy Dziecko:

2.1 odgrywa różne role zawodowe w zabawie;

2.2 podaje nazwy zawodów wykonywanych przez osoby w jego najbliższym otoczeniu i nazwy tych zawodów, które wzbudziły jego zainteresowanie, oraz identyfikuje i opisuje czynności zawodowe wykonywane przez te osoby;

2.3 wskazuje zawody zaangażowane w powstawanie produktów codziennego użytku oraz w zdarzenia, w których dziecko uczestniczy, takie jak wyjście na zakupy, koncert, pocztę;

2.4 podejmuje próby posługiwania się przyborami i narzędziami zgodnie z ich przeznaczeniem oraz w sposób twórczy i niekonwencjonalny;

2.5 opowiada o sobie w grupie rówieśniczej.

3. Rynek edukacyjny i uczenie się przez całe życie Dziecko:

3.1 nazywa etapy edukacji (bez konieczności zachowania kolejności chronologicznej);

3.2 nazywa czynności, których lubi się uczyć.

4. Planowanie własnego rozwoju i podejmowanie decyzji edukacyjno-zawodowych Dziecko:

4.1 opowiada, kim chciałoby zostać;

4.2 na miarę swoich możliwości planuje własne działania lub działania grupy rówieśniczej przez wskazanie pojedynczych czynności i zadań niezbędnych do realizacji celu;

4.3 podejmuje próby decydowania w ważnych dla niego sprawach, indywidualnie i w ramach działań grupy rówieśniczej.,

TREŚCI PROGRAMOWE Z ZAKRESU DORADZTWA ZAWODOWEGO DLA KLAS I–VI SZKÓŁ PODSTAWOWYCH

A. Treści programowe z zakresu doradztwa zawodowego dla klas I–III szkół podstawowych

1. Poznanie siebie Uczeń:

1.1 opisuje swoje zainteresowania i określa, w jaki sposób może je rozwijać;

1.2 prezentuje swoje zainteresowania wobec innych osób;

1.3 podaje przykłady różnorodnych zainteresowań ludzi;

1.4 podaje przykłady swoich mocnych stron w różnych obszarach;

1.5 podejmuje działania w sytuacjach zadaniowych i opisuje, co z nich wyniknęło dla niego i dla innych.

2. Świat zawodów i rynek pracy Uczeń:

2.1 odgrywa różne role zawodowe w zabawie;

2.2 podaje nazwy zawodów wykonywanych przez osoby w bliższym i dalszym otoczeniu oraz opisuje podstawową specyfikę pracy w wybranych zawodach;

2.3 opisuje, czym jest praca, i omawia jej znaczenie w życiu człowieka na wybranych przykładach;

2.4 omawia znaczenie zaangażowania różnych zawodów w kształt otoczenia, w którym funkcjonuje;

2.5 opisuje rolę zdolności i zainteresowań w wykonywaniu danego zawodu;

 2.6 posługuje się przyborami i narzędziami zgodnie z ich przeznaczeniem oraz w sposób twórczy i niekonwencjonalny.

3. Rynek edukacyjny i uczenie się przez całe życie Uczeń:

 3.1 uzasadnia potrzebę uczenia się i zdobywania nowych umiejętności;

3.2 wskazuje treści, których lubi się uczyć;

3.3 wymienia różne źródła wiedzy i podejmuje próby korzystania z nich.

4. Planowanie własnego rozwoju i podejmowanie decyzji edukacyjno-zawodowych Uczeń:

4.1 opowiada, kim chciałby zostać i co chciałby robić;

4.2 planuje swoje działania lub działania grupy, wskazując na podstawowe czynności i zadania niezbędne do realizacji celu;

4.3 próbuje samodzielnie podejmować decyzje w sprawach związanych bezpośrednio z jego osobą.

 B. Treści programowe z zakresu doradztwa zawodowego dla klas IV–VI szkół podstawowych

1. Poznawanie własnych zasobów Uczeń:

1.1 określa własne zainteresowania i uzdolnienia oraz kompetencje;

1.2 wskazuje swoje mocne strony oraz możliwości ich wykorzystania w różnych dziedzinach życia;

1.3 podejmuje działania w sytuacjach zadaniowych i ocenia swoje działania, formułując wnioski na przyszłość;

1.4 prezentuje swoje zainteresowania i uzdolnienia wobec innych osób z zamiarem zaciekawienia odbiorców.

2. Świat zawodów i rynek pracy Uczeń:

2.1 wymienia różne grupy zawodów i podaje przykłady zawodów charakterystycznych dla poszczególnych grup, opisuje różne ścieżki ich uzyskiwania oraz podstawową specyfikę pracy  w zawodach;

2.2 opisuje, czym jest praca i jakie ma znaczenie w życiu człowieka;

2.3 podaje czynniki wpływające na wybory zawodowe;

2.4 posługuje się przyborami i narzędziami zgodnie z ich przeznaczeniem oraz w sposób twórczy i niekonwencjonalny;

2.5 wyjaśnia rolę pieniądza we współczesnym świecie i jego związek z pracą.

3. Rynek edukacyjny i uczenie się przez całe życie Uczeń:

3.1 wskazuje różne sposoby zdobywania wiedzy, korzystając ze znanych mu przykładów, oraz omawia swój indywidualny sposób nauki;

3.2 wskazuje przedmioty szkolne, których lubi się uczyć;

3.3 samodzielnie dociera do informacji i korzysta z różnych źródeł wiedzy.

4. Planowanie własnego rozwoju i podejmowanie decyzji edukacyjno-zawodowych Uczeń:

4.1 opowiada o swoich planach edukacyjno-zawodowych;

4.2 planuje swoje działania lub działania grupy, wskazując szczegółowe czynności i zadania niezbędne do realizacji celu;

4.3 próbuje samodzielnie podejmować decyzje w sprawach związanych bezpośrednio lub pośrednio z jego osobą.

TREŚCI PROGRAMOWE Z ZAKRESU DORADZTWA ZAWODOWEGO DLA KLAS VII I VIII SZKÓŁ PODSTAWOWYCH

1. Poznawanie własnych zasobów Uczeń:

1.1 określa wpływ stanu zdrowia na wykonywanie zadań zawodowych;

1.2 rozpoznaje własne zasoby (zainteresowania, zdolności, uzdolnienia, kompetencje, predyspozycje zawodowe);

1.3 dokonuje syntezy przydatnych w planowaniu ścieżki edukacyjno-zawodowej informacji o sobie wynikających z autoanalizy, ocen innych osób oraz innych źródeł;

1.4 rozpoznaje własne ograniczenia jako wyzwania w odniesieniu do planów edukacyjno-zawodowych;

1.5 rozpoznaje swoje możliwości i ograniczenia w zakresie wykonywania zadań zawodowych i uwzględnia je w planowaniu ścieżki edukacyjno-zawodowej;

1.6 określa aspiracje i potrzeby w zakresie własnego rozwoju i możliwe sposoby ich realizacji; 1.7 określa własną hierarchię wartości i potrzeb.

 2. Świat zawodów i rynek pracy Uczeń:

2.1 wyszukuje i analizuje informacje na temat zawodów oraz charakteryzuje wybrane zawody, uwzględniając kwalifikacje wyodrębnione w zawodach oraz możliwości ich uzyskiwania;

 2.2 porównuje własne zasoby i preferencje z wymaganiami rynku pracy i oczekiwaniami pracodawców;

2.3 wyjaśnia zjawiska i trendy zachodzące na współczesnym rynku pracy, z uwzględnieniem regionalnego i lokalnego rynku pracy;

2.4 uzasadnia znaczenie pracy w życiu człowieka;

2.5 analizuje znaczenie i możliwości doświadczania pracy;

2.6 wskazuje wartości związane z pracą i etyką zawodową;

2.7 dokonuje autoprezentacji;

2.8 charakteryzuje instytucje wspomagające planowanie ścieżki edukacyjno-zawodowej, w tym instytucje rynku pracy.

 3. Rynek edukacyjny i uczenie się przez całe życie Uczeń:

3.1 analizuje oferty szkół ponadpodstawowych i szkół wyższych pod względem możliwości dalszego kształcenia, korzystając z dostępnych źródeł informacji;

 3.2 analizuje kryteria rekrutacyjne do szkół ponadpodstawowych w kontekście rozpoznania własnych zasobów;

3.3 charakteryzuje strukturę systemu edukacji formalnej oraz możliwości edukacji pozaformalnej i nieformalnej;

3.4 określa znaczenie uczenia się przez całe życie.

 4. Planowanie własnego rozwoju i podejmowanie decyzji edukacyjno-zawodowych Uczeń:

4.1 dokonuje wyboru dalszej ścieżki edukacyjno-zawodowej samodzielnie lub przy wsparciu doradczym;

4.2 określa cele i plany edukacyjno-zawodowe, uwzględniając własne zasoby;

4.3 identyfikuje osoby i instytucje wspomagające planowanie ścieżki edukacyjno-zawodowej i wyjaśnia, w jakich sytuacjach korzystać z ich pomocy;

4.4 planuje ścieżkę edukacyjno-zawodową, uwzględniając konsekwencje podjętych wyborów.

II.  Formy realizacji programu  dla uczniów

  • wycieczki do szkół ponadpodstawowych,
  • spotkania z przedstawicielami zawodów,
  • udział w przedsięwzięciach lokalnych: targi szkół, giełdy, lekcje pokazowe w szkołach
  • wycieczki do firm,
  • autodiagnozę preferencji edukacyjnych i zawodowych,
  • indywidualną pracę z uczniami potrzebującymi wsparcia w dokonaniu wyboru dalszego kształcenia,
  • konfrontowanie samooceny uczniów z wymaganiem szkół i zawodów,
  • przygotowanie do samodzielności w trudnych sytuacjach życiowych.

Rodziców:

  • włączenie rodziców, jako przedstawicieli różnych zawodów, do działań informacyjnych  szkoły.  
  • indywidualne poradnictwo dla rodziców uczniów niepełnosprawnych, 
  • gromadzenie aktualnych materiałów i udostępnienie i aktualnych informacji edukacyjno – zawodowych.

 III. Przewidywane efekty działania:

1) Kształtowanie aktywności zawodowej uczniów oraz świadomości planowania swojej

     przyszłości edukacyjnej i zawodowej.

2) Pomoc rodzinie w kształtowaniu określonych postaw i zachowań związanych z  planowaniem

     kariery zawodowej ich dzieci. 

3) Dostęp do informacji zawodowej  uczniów  oraz rodziców.

           Harmonogram działań doradcy zawodowego w roku szkolnym 2021/2022

CELTREŚĆOSOBY ODPOWIEDZIALNETERMIN/CZAS TRWANIAKLASY
Wsparcie rodziców w zidentyfikowaniu własnych kompetencji doradczychPrelekcja – Rodzic doradcą dla swojego dziecka.Doradca zawodowy z PPPKoniec I semestruklasy VIII
Uwrażliwienie uczniów nt. celowości planowania kariery zawodowej oraz wskazanie aspektów istotnych przy jej wyborzeWarsztaty zawodoznawcze    Pedagog, Wychowawcy przy wsparciu pedagoga szkolnegoDo końca I/semestru  klasy VIII
Umiejętność planowania przyszłości. Poznanie rynku edukacyjnego i zawodowegoSystemy edukacyjne – różne ścieżki kariery, kwalifikacje, kompetencje uniwersalnePedagog Szkolny Wychowawcy przy wsparciu pedagoga szkolnegoDo końca I semestru/  klasy VIII
Umiejętność planowania przyszłości,  Poznanie rynku edukacyjnego i zawodowego  Wyznaczanie celów Rynek pracy  Doradca zawodowy Wychowawcy przy wsparciu pedagoga szkolnegoDo końca II semestru/  klasy VIII
Pogłębienie swojej świadomości osobowościowej    Kompetencje, predyspozycje zawodowe oraz osobowościowePedagog szkolnyDo końca I semestru/  klasy VIII
Pogłębienie wiedzy dotyczącej pracy zawodowejPraca jako wartość, Zawody przyszłościPedagog szkolnyDo końca II  klasy VIII
Nabycie wiedzy dotyczącej rynku pracy  Współczesny rynek pracy, Ja na obecnym rynku pracy, Zawody przyszłości  Pedagog szkolnyDo końca I semestru/  klasy VIII
Nabycie wiedzy dotyczącej systemu edukacji w PolsceCele edukacyjne i zawodowe, Praca jako wartość, Co warto wiedzieć o szkołach zawodowych? Dokumenty aplikacyjne    Pedagog szkolny    Do końca II semestru/      klasy VIII
Rozwinięcie i pogłębienie świadomości uczniów dotyczących własnych predyspozycji edukacyjnych i zawodowychMocne i słabe strony, zdolności umiejętności, zainteresowania, Predyspozycje zawodowe, osobowość zawodowa     Doradca zawodowy    Przez cały I semestr      Klasy VII
Umiejętność planowania dalszej edukacji a w przyszłości kariery zawodowej  Przygotowanie do zmiany w życiu człowieka w kontekście planowania kariery, Świat zawodów, Motywacja, praca w zespole  Doradca zawodowy  Przez cały I semestr      Klasy VII
Umiejętność planowania dalszej edukacji a w przyszłości kariery zawodowej  Świat zawodów, Kwalifikacje i kompetencje na rynku pracyDoradca zawodowyPrzez cały I semestr    Klasy VII
Poznanie swoich predyspozycji, umiejętności i  zainteresowań  Poznanie siebieWychowawcy przy wsparciu doradcy zawodowegoPrzez cały rok   klasy VI
Zdobycie wiedzy na temat zawodówZawody w moim najbliższym otoczeniuWychowawcy przy wsparciu doradcy zawodowego  Przez cały rok   klasy VI
Zapoznanie uczniów ze światem zawodówZapoznanie ze światem zawodów zgodnie z podstawą programową  Wychowawcy klas I-VZgodnie z programem nauczania klasy I-V
Zapoznanie z praktycznymi aspektami pracy wybranych zawodachPrezentacja wybranych zawodówWychowawcy klas I-V przy współudziale rodziców. Pedagog, nauczyciele przedmiotowi Zgodnie z programem nauczania klasy I-V
Aktualizacja szkolnej tablicy zawodoznawczejPrzygotowanie informacji dotyczących ścieżek edukacyjnych oraz innych informacji z zakresu doradztwa zawodowegoDoradca zawodowy   Wychowawcy klas           I-VII Wychowawcy klas VIII  Na bieżąco   klasy I- VIII  
Utworzenie w szkolnej bibliotece Kącika Informacji Zawodowej. Gromadzenie materiałów dotyczących informacji zawodowej (prasa, informatory)Doradca zawodowy, wszyscy nauczyciele oraz pracownicy bibliotekiPrzez cały rokSP  
Prowadzenie konsultacji indywidualnych dla uczniów mających trudności z podejmowaniem decyzji kierunku dalszego kształcenia  Konsultacje indywidualne z uczniami  Doradca zawodowy  Zgodnie z planem pracy doradcy zawodowego Przez cały rok  SP
Konsultacje z rodzicami w zakresie dalszego kształcenia dzieckaKonsultacje indywidualne z rodzicami uczniówDoradca zawodowyZgodnie z planem pracy doradcy zawodowego Przez cały rokRodzice uczniów
Sprawozdanie z planowanych i zrealizowanych zadań z zakresu wewnątrzszkolnego systemu doradztwa zawodowego  Sprawozdanie z działań  Doradca zawodowy, wychowawcy klas  Czerwiec 2020  Przedstawienie Radzie Pedagogicznej

Dla rodziców

CELTreśćOsoby odpowiedzialneCzas trwania
Konsultacje z rodzicami                       w zakresie dalszego kształcenia dziecka  Konsultacje indywidualne z rodzicami uczniów  Pedagog szkolnyZgodnie z planem pracy doradcy zawodowego Przez cały rok
Włączanie  rodziców,  jako  przedstawicieli  różnych  zawodów,  do  działań  informacyjnych szkoły,  Udział w festiwalu zawodów , udział w lekcjach wychowawczych  Pedagog szkolnyZgodnie z planem pracy doradcy zawodowego Przez cały rok
Przedstawienie  rodzicom  aktualnej  i  pełnej  oferty  edukacyjnej  szkolnictwa  na różnych jego poziomach;      Konsultacje indywidualne z rodzicami uczniów  Pedagog szkolnyZgodnie z planem pracy doradcy zawodowego Przez cały rok
Wsparcie rodziców w zidentyfikowaniu własnych kompetencji doradczychPrelekcja – Rodzic doradcą dla swojego dziecka.Pedagog szkolny Koniec roku szkolnego

Współpraca z nauczycielami

CelTreściOsoby odpowiedzialneCzas trwaniaKlasy
Uwrażliwienie uczniów nt. celowości planowania kariery zawodowej oraz wskazanie aspektów istotnych przy jej wyborzeWarsztaty zawodoznawczePedagog, Wychowawcy przy wsparciu pedagoga szkolnegoDo końca II/semestruKlasy VII
Utworzenie w szkolnej bibliotece Kącika Informacji Zawodowej.Gromadzenie materiałów dotyczących informacji zawodowej (prasa, informatory)Pedagog szkolny, wszyscy nauczyciele oraz pracownicy bibliotekiPrzez cały rokKlasy I – VII
Aktualizacja szkolnej tablicy zawodoznawczejPrzygotowanie informacji dotyczących ścieżek edukacyjnych oraz innych informacji z zakresu doradztwa zawodowegoWychowawcy klas           I-VII Wychowawcy klas VIIPrzez cały rokKlasy I – VII
Realizacja zamierzeń wewnątrzszkolnego planu doradztwa zawodowegoZapewnienie ciągłości działań wewnątrzszkolnego systemu doradztwa zawodowego.Wychowawcy klas  I – VIIPrzez cały rokKlasy I – VII
Diagnoza potrzeb i zainteresowań dzieciLepsze poznanie potrzeb uczniów, ich poglądów, oczekiwań wobec szkoły i rynku pracy,Wychowawcy klas  I – VIIPrzez cały rokKlasy I – VII

Plan w trakcie realizacji może być zmieniany, weryfikowany i aktualizowany                                  w porozumieniu z Dyrektorem Szkoły. W razie potrzeby plan będzie realizowany w formie zdalnej lub hybrydowej

Skip to content