Drodzy rodzice,
wasze 7-letnie dzieci wkrótce rozpoczną naukę w szkole podstawowej. Aby mogły to zrobić, powinny posiąść umiejętności, które pomogą im w procesie integracji z nową grupą społeczną, pomogą im osiągać sukcesy w szkole i nawiązywać nowe znajomości.
Umiejętności, jakie powinno posiadać dziecko, które wkrótce rozpocznie naukę w szkole zostały określone w podstawie programowej wychowania przedszkolnego. Do tych niezbędnych należą:
Umiejętności i wiadomości społeczne dzieci
Nauka w szkole wiąże się z przynależnością do grupy społecznej. Sytuacje społeczne, z którymi dziecko będzie miało kontakt, to między innymi: nauka w grupie, współpraca przy rozwiązywaniu problemów, komunikacja z rówieśnikami i nauczycielami, pomoc innym lub umiejętność proszenia o wsparcie dla siebie.
Dziecko rozpoczynające naukę w szkole powinno potrafić z uwagą słuchać innych, aby rozumieć przekazywane informacje i oczekiwania. Powinno przestrzegać reguł i umiejętnie współdziałać w zabawach i sytuacjach zadaniowych. Powinno znać zwroty grzecznościowe i umiejętnie stosować je w różnych sytuacjach społecznych. Ważna umiejętność, to także autoprezentacja, znajomość swojego imienia, nazwiska, adresu, imion osób z najbliższej rodziny oraz otoczenia.
Zdrowie i sprawność ruchowa
Sprawność fizyczna wpływa bezpośrednio na umiejętności uczenia się. Odpowiednie napięcie mięśniowe, rozładowane w czasie aktywności fizycznych sprawia, że dziecko potrafi skupić się dłuższy czas na wykonywanych czynnościach, bez trudu pisze, rysuje, koloruje i stopniowo rozwija te umiejętności. Codzienna aktywność fizyczna na świeżym powietrzu ma także pozytywny wpływ na myślenie, koncentrację i uwagę niezbędną dla osiągania sukcesów edukacyjnych.
Dbanie o bezpieczeństwo
Szkoła wymusza na dziecku zmianę otoczenia, a tym samym zwiększa zakres nowych, nieznanych sytuacji, często niosących niebezpieczeństwa. Dziecko rozpoczynające naukę w szkole powinno rozpoznawać możliwe zagrożenia i potrafić odpowiednio reagować, aby ich unikać. Powinno znać numery alarmowe i potrafić korzystać z nich w sytuacjach zagrożenia.
Powinno mieć również świadomość zagrożeń płynących ze świata ludzi, roślin oraz zwierząt i potrafić ich unikać.
Czynności samoobsługowe, nawyki higieniczne, dbanie o porządek
Nauczyciel w szkole nie może towarzyszyć każdemu dziecku, szczegółowo nadzorować jego pracy i czynności. Dziecko rozpoczynające naukę w szkole powinno samodzielnie potrafić korzystać z toalety, przebrać się w szatni, czy na zajęcia gimnastyczne. Szkoła wymaga, aby uczniowie samodzielnie dbali o czystość i porządek w swoim miejscu pracy, podczas jedzenia drugiego śniadania czy na stołówce. Brak umiejętności samoobsługowych naraża dziecko na kpiny rówieśników oraz niepowodzenia szkolne z powodu unikania pewnych czynności lub silny stres albo lęk jaki pojawia się podczas tych działań.
Czynności intelektualne
Dziecko rozpoczynające naukę w szkole powinno potrafić przewidzieć skutki czynności manipulacyjnych na przedmiotach np.: podczas korzystania z nożyczek, rzucania przedmiotami, łapania oraz ustalać związki przyczynowe i próbować przewidywać skutki wykonywanych czynności. Tego rodzaju sprawność intelektualna jest dziecku potrzebna w codziennych sytuacjach życiowych oraz do opanowania wiadomości i umiejętności ze wszystkich obszarów edukacyjnych.
Rozwój mowy
Istotą komunikacji jest mowa, zrozumiała przez innych. Mowa ma istotne znaczenie dla budowania relacji rówieśniczych, dla osiągania sukcesów edukacyjnych, dla rozwoju umiejętności komunikacyjnych, dla budowania relacji społecznych. Dziecko mające trudności komunikacyjne narażone jest na trudności szkolne związane z czytaniem i pisaniem. Prawidłowa mowa wpływa na tekst pisany. Dziecko pisze tak, jak mówi, zatem mowa nieprawidłowa będzie skutkowała brakiem postępów w rozwoju pisania. Jeśli w czasie edukacji przedszkolnej wymagana była terapia logopedyczna, która mogła wyeliminować wady wymowy, należy z niej skorzystać. Jeśli terapia wymaga kontynuacji, należy ją kontynuować.
Dziecko rozpoczynające naukę w szkole powinno również potrafić zwracać się bezpośrednio do rozmówcy, mówić poprawnie pod względem artykulacyjnym, gramatycznym, fleksyjnym i składniowym. Powinno potrafić regulować swój oddech aby mówić płynnie, niezbyt głośno, dostosowując ton głosu do sytuacji. Istotną umiejętnością jest także uważne słuchanie innych, umiejętność zadawania pytań na niezrozumiałe tematy oraz budowanie dłuższych wypowiedzi i wypowiadanie się na forum grupy.
Gotowości do nauki czytania i pisania
Jednym z głównych elementów nauki w I klasie jest nauka czytania i pisania. Chodzi o to, aby dzieci możliwie szybko mogły korzystać z wiedzy podręcznikowej i nauczyły się pisemnie wypowiadać na różne tematy. W pierwszych miesiącach nauki w szkole nauczyciel dba o rozwój tych umiejętności, na których bazuje nauka czytania i pisania. Na początku tej nauki najważniejsze jest rozpoznawanie liter, różnicowanie głosek w nagłosie, śródgłosie i wygłosie (na początku wyrazu, w środku i na końcu), umiejętności motoryki małej i dużej oraz koordynacja wzrokowo – ruchowa.
Dziecko rozpoczynające naukę w szkole powinno potrafić orientować się na kartce papieru i rozumieć sens poleceń typu: „zaznacz w prawym dolnym rogu”. Powinno potrafić zorganizować pole spostrzeżeniowe, aby rozpoznać i zapamiętać co przedstawiono na obrazku. Ważna jest także sprawność pracy rąk oraz współpraca ręki i oka potrzebna w nauce pisania.
Umiejętność pisania i czytania to również układanie krótkich zdań, dzielenia zdań na wyrazy, wyrazów na sylaby oraz na głoski. Dziecko powinno potrafić zapisać krótkie wyrazy, odczytać krótkie wyrazy lub zdania np.: na banerach reklamowych.
Drogą do nauki pisania i czytania jest umiejętność słuchania bajek, baśni, opowiadań, rozmowa na temat ich treści, wyciąganie wniosków oraz układanie własnych historyjek. Brak zainteresowania u dziecka czytaniem, pisaniem, książkami może świadczyć o braku dojrzałości do rozwijania tej umiejętności u dziecka.
Edukacja matematyczna
Nauka matematyki w szkole zakłada, że dzieci na poziomie operacyjnym rozumują konkretnie w zakresie potrzebnym do kształtowania pojęcia liczb naturalnych i umiejętności liczenia. Oczekuje się od dzieci, że będą potrafiły nauczyć się przedstawiać czynności matematyczne za pomocą symboli matematycznych. Brak tych umiejętności może skutkować narastaniem trudności w nauce matematyki. Dziecko rozpoczynające naukę w szkole powinno potrafić liczyć obiekty i rozróżniać błędne liczenie od poprawnego. Trudności nie powinno mu sprawiać wyznaczanie wyniku dodawania i odejmowania na konkretach. Powinno ustalać równoliczność lub nierównoliczność zbiorów i posługiwać się liczebnikami porządkowymi (pierwszy, drugi, trzeci). Powinno orientować się w schemacie własnego ciała, odróżniać stronę lewą i prawą, określać kierunki, ustalać położenie obiektów w stosunku do własnego ciała. Istotne jest także rozumienie sensu pomiaru długości, znajomość stałych następstw, jak nazwy dni tygodnia, miesięcy, pór roku.
Rozumienie zjawisk, unikanie zagrożeń oraz znajomość świata roślin i zwierząt
W klasie I kształtowanie wiedzy przyrodniczej jest podstawą dla budowania systemu wiedzy pojęciowej dzieci. Dziecko rozpoczynające naukę w szkole powinno posiadać już określone wiadomości i umiejętności. Powinno potrafić rozpoznawać zjawiska atmosferyczne, przyporządkować je do odpowiednich pór roku oraz na tej podstawie podejmować decyzje życia codziennego (ubiór, zabawa na podwórku, zachowanie się podczas burzy). Powinno znać rośliny i zwierzęta żyjące w różnych środowiskach przyrodniczych. Znać warunki potrzebne do życia i rozwoju zwierząt (jak opiekować się nimi, czym karmić, jak dbać o bezpieczeństwo) i wzrostu roślin (światło, temperatura, woda). Ważna jest również orientacja w zmianach zachodzących w życiu roślin i zwierząt w kolejnych porach roku.
Wychowanie przez sztukę i rozwijanie zainteresowań technicznych
W przedszkolu istotne jest wychowanie przez sztukę, poprzez działania w różnych formach teatralnych, uczestnictwo w zabawach muzycznych, tanecznych, rozwijanie umiejętności plastycznych i zainteresowania sztukami plastycznymi. Dzieci mają wiele możliwości do rozwijania swoich umiejętności i zainteresowań poprzez udział w warsztatach plastycznych, wystawach sztuki czy udział w konkursach.
Zabawy swobodne i działania dydaktyczne w przedszkolu obfitują w rozwijanie zainteresowań technicznych i konstrukcyjnych u dzieci. Korzystając z klocków różnego formatu, patyczków, rolek papierowych, nożyczek, dzieci budują konstrukcje rozwijając swoje umiejętności techniczne oraz myślenie przestrzenne. Działania dydaktyczne nastawione są również na korzystanie z prostych narzędzi gospodarstwa domowego, dzięki czemu dzieci uczą się podstawowych czynności życia codziennego, co ma istotny wpływ na wszechstronny rozwój, również w obszarze umiejętności niezbędnych w szkole.
Budowanie pozytywnego wizerunku
Istotne jest, aby dziecko rozpoczynające szkolną przygodę, nie bało się nowej sytuacji. Ważne jest nastawienie, które podświadomie płynie od najbliższego otoczenia. Rodzice lub najbliższe osoby, pamiętając swoje niepowodzenia, mogą wspominać szkołę jako złowrogie środowisko, dając taki obraz dziecku, które jeszcze nie wie nic na ten temat, zatem przyjmuje to wyobrażenie i postawy, blokując często swoje możliwości nieracjonalnym strachem.
W budowaniu pozytywnego wizerunku szkoły pomagają zabawy w nauczyciela czy szkołę, wspólne zakupy przyborów szkolnych, zabawne historyjki wspominane przez rodziców, które w połączeniu z pozytywnym nastawieniem przedszkolaka, mogą wesprzeć go w procesie adaptacji do nowego środowiska i nauki nowej roli społecznej, a także w całym procesie edukacyjnym.
Życzymy Wam wielu sukcesów.
Pamiętajcie o nas i odwiedzajcie nas czasami.