I stopień- etap szkolny

Zakres umiejętności: Umiejętności wymagane do Konkursu Przedmiotowego z Biologii opisane są w podstawie programowej kształcenia Ogólnego dla szkoły podstawowej z przedmiotu  biologia.

Uczeń:

-wyjaśnia zjawiska i procesy biologiczne zachodzące w organizmach roślinnych i zwierzęcych,

– opisuje, porządkuje i rozpoznaje organizmy roślinne i zwierzęce,

 -opisuje i rozpoznaje tkanki,

– określa problem badawczy, formułuje hipotezy,

 -planuje i przeprowadza oraz dokumentuje obserwacje i proste doświadczenia biologiczne,

– określa warunki doświadczenia, rozróżnia próbę kontrolną i badawczą,

– analizuje wyniki doświadczenia lub obserwacji i formułuje wnioski,

-wykorzystuje różnorodne źródła i metody pozyskiwania informacji,

– odczytuje, analizuje, interpretuje i przetwarza informacje tekstowe, graficzne i liczbowe,

 – posługuje się podstawową terminologią biologiczną,

 – interpretuje informacje i wyjaśnia zależności przyczynowo-skutkowe między zjawiskami, formułuje wnioski,

 — przedstawia opinie i argumenty związane z zagadnieniami biologicznymi.

Zakres treści: Zakres treści Konkursu Przedmiotowego  zgodny z treściami nauczania podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej z przedmiotu biologia. Zagadnienia poszerzające treści nauczania podstawy programowej zostały zapisane w zakresie treści kursywą i są omówione w zalecanej literaturze.

 1. Organizm i chemizm Życia:

a) hierarchiczna organizacja budowy organizmów,

b) rozpoznawanie na podstawie rysunku, schematu, zdjęcia lub opisu elementów budowy komórki (błona komórkowa, cytoplazma, jądro komórkowe, chloroplast, mitochondrium, wakuola, ściana komórkowa) i określanie ich funkcji,

c) charakterystyczne cechy budowy komórki bakterii, roślin i zwierząt oraz rozpoznawanie tych typów komórek na schemacie, zdjęciu lub na podstawie opisu,

d) fotosynteza – substraty, produkty i warunki przebiegu procesu oraz wpływ wybranych czynników na intensywność procesu fotosyntezy,

 e) oddychanie tlenowe i fermentacja jako sposoby wytwarzania energii potrzebnej do życia (substraty, produkty i warunki przebiegu procesów),

f) czynności życiowe organizmów żywych.

 2. Różnorodność życia:

 a) zasady systemu klasyfikacji biologicznej,

b) charakterystyczne cechy organizmów, które pozwalają przyporządkować je do odpowiednich królestw,

c) wirusy jako bezkomórkowe formy materii,

 d) drogi rozprzestrzeniania się i zasady profilaktyki chorób wirusowych (grypa, ospa, różyczka, świnka, odra, AIDS),

e) bakterie — występowanie, budowa, czynności życiowe,

 f) drogi rozprzestrzeniania się i zasady profilaktyki chorób bakteryjnych (gruźlica, borelioza, tężec, salmonelloza)

g) protisty — różnorodność budowy; treść wykraczająca poza podstawę programową,

h) sposoby zarażenia i zasady profilaktyki chorób wywoływanych przez protisty (toksoplazmoza, malaria) – treść wykraczająca poza podstawę programową,

i) grzyby — występowanie, charakterystyczne cechy budowy, różnorodność budowy, czynności życiowe (odżywianie, oddychanie), znaczenie w przyrodzie i dla człowieka.

 3. Różnorodność i jedność roślin:

a) tkanki roślinne — lokalizacja w organizmie, charakterystyczne cechy budowy, przystosowanie budowy do pełnionej funkcji, rozpoznawanie na podstawie rysunku, schematu, zdjęcia lub opisu (tkanka twórcza, okrywająca miękiszowa, wzmacniająca, przewodząca) – treść wykraczająca poza podstawę programową,

 b) charakterystyczne cechy budowy zewnętrznej mchów, paprociowych, roślin nagonasiennych, roślin okrytonasiennych,

c) przyporządkowanie rośliny na rysunku lub zdjęciu do określonej grupy roślin (mchy, paprociowe)

 d) rozpoznawanie przedstawicieli rodzimych drzew nagonasiennych i liściastych na podstawie rysunku, zdjęcia lub opisu.

 e) znaczenie mchów i paprociowych w przyrodzie

 f) znaczenie roślin okrytonasiennych w przyrodzie i dla człowieka,

g) budowa, funkcja i modyfikacje korzenia, łodygi i liścia roślin okrytonasiennych- treść wykraczająca poza podstawę programową,

h)budowa i funkcja kwiatu roślin okrytonasiennych,

 i) budowa i funkcja nasion okrytonasiennych, – treść wykraczająca poza podstawę programową,

 j) sposoby rozprzestrzeniania się nasion,

k) wpływ temperatury, dostępu tlenu, światła, wody na proces kiełkowania nasion roślin okrytonasiennych.

Kryteria kwalifikacji uczestników do poszczególnych stopni konkursu dla uczniów szkół podstawowych:

1) do pierwszego stopnia przystępują uczniowie na zasadzie dobrowolności,

2) do drugiego stopnia kwalifikują się uczniowie, którzy na pierwszym stopniu uzyskali co najmniej 80% punktów możliwych do zdobycia.